شنبه ۳۰ شهریور ماه ۱۳۹۸
گالری
نقشه سایت
معرفی سایت
ثبت نام در سایت
تماس با مدیر
پیشنهادات
پیوندها
تبلیغات در سایت
پذیرش سفارش







 

 

محل قرارگیری بنر تبلیغاتی شما 60*468

سپندارمذگان (پنجم اسفند روز عشق)

جشن اسفندگان (سپندارمذگان): یکی از جشن‌های ایرانی است که در روز پنجم اسفند برگزار می‌شود. ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده‌است که ایرانیان باستان روز پنجم اسفند را روز بزرگداشت زن و زمین می‌دانستند. اگرچه منابع کهن از جمله ابوریحان این جشن را در روز پنجم اسفند ذکر کرده اند. ولی با توجه به تغییر ساختار تقویم ایرانی در زمان خیام که پس از ابوریحان میزیست، و سی و یک روزه شدن شش ماه نخست سال در گاهشماری ایرانی، تاریخ ذکر شده در منابع کهن را باید به روز رسانی کرد. امروز زرتشتیان آنرا در روز اسفند (سپندارمذ - پنجمین روز) از ماه اسفند (سپندارمذ) برابر با بیست و نهم بهمن در گاهشماری خورشیدی امروزین برگزار میکنند. عموم پژوهشگران (از جمله استادان: ابراهیم پورداوود، جلیل دوستخواه، رضا مرادی غیاث آبادی و پرویز رجبی) زمان درست این جشن را پنجم اسفند می‌دانند و ابداعات جدید در انتقال آن به 29 بهمن را نادرست می‌انگارند.

واژه فارسی «اسفند»: در زبان فارسی امروز، از واژه پهلوی «سپندارمت-Spandarmat» و اوستایی «سپِنتَه آرمَئی تی-SpentaArmaiti» بر گرفته شده است.

پیشینه: در گاه‌شماری‌های گوناگون ایرانی، علاوه بر این که ماه‌ها نام داشتند، هریک از روزهای ماه نیز یک نام داشتند. برای نمونه روز نخست هر ماه «روز اورمزد»، روز دوم هر ماه، روز بهمن (سلامت، اندیشه) که نخستین صفت خداوند است، روز سوم هر ماه، اردیبهشت یعنی «بهترین راستی و پاکی» که باز از صفات خداوند است، روز چهارم هر ماه، شهریور یعنی «شاهی و فرمانروایی آرمانی» که خاص خداوند است و روز پنجم هر ماه، «سپندارمذ» بوده‌است. سپندار مذ لقب ملی زمین است. یعنی گستراننده، مقدس، فروتن. زمین نماد عشق است چون با فروتنی، تواضع و گذشت به همه عشق می‌ورزد. زشت و زیبا را به یک چشم می‌نگرد و همه را چون مادری در دامان پر مهر خود امان می‌دهد. به همین دلیل در فرهنگ باستان اسپندارمذگان را به‌عنوان نماد مهر مادری و باروری می‌پنداشتند.در هر ماه، یک بار، نام روز و ماه یکی می‌شده‌است که در همان روز که نامش با نام ماه مقارن می‌شد، جشنی ترتیب می‌دادند متناسب با نام آن روز و ماه. مثلاً شانزدهمین روز هر ماه، «مهر» نام داشت و که در ماه مهر، «مهرگان» لقب می‌گرفت و می‌بینیم که چگونه هر جشنی با معنی و مفهوم عمیق خود برای مردم شادی می‌آفرید.

روز آبان در ماه آبان جشن «آبانگان» است یعنی جشن ستایش آب و روز آذر در ماه آذر جشن «آذرگان» است یعنی جشن ستایش آتش و همین طور روز پنجم ماه دوازدهم (اسفند)، «سپندارمذ» یا «اسفندار مذ» نام داشت که جشنی با همین عنوان می‌گرفتند. «سپندارمذگان» روز زن و زمین است.روز پنجم اسفند در همه گاه‌شماری‌های ایرانی به عنوان روز جشن اسپندار مذگان شناخته می‌شود.

آیین ها: در این روز مردان به همسران خود هدیه می‌دادند. مردان زنان خانواده را بر تخت شاهی می‌نشاندند و از آنان اطاعت می‌کردند و به آنان هدیه می‌دادند. این یک یادآوری برای مردان بود تا مادران و همسران خود را گرامی بدارند و چون یاد این جشن تا مدت‌ها ادامه داشت و بسیار باشکوه برگزار می‌شد همواره این آزرم و احترام به زن برای مردان گوشزد می‌گردید

اختلاف در زمان برگزاری: هم‌اکنون در برخی جاها، به جای روز سپندارمذ (پنجم) از ماه سپندارمذ (اسفند)، روز ۲۹ بهمن را روز جشن سپندارمذگان می‌دانند. درباره پرسش بخاطر وجود دوگانگی‌ها باید گفت که جشن‌ها و فاصله‌های میان آنان در نوشته‌های کهن ایرانی دارای تعریف و اندازه‌های مشخصی است که به مانند دانه‌های یک زنجیر در پیوستگی کامل با یکدیگر هستند. تغییر جای یکی از آنان، موجب گسست همه این رشته خواهد شد.

چنانکه در منابع ایرانی آمده‌است، جشن سده پس از ۴۰ روز از شب یلدا یا چله، و پس از ۱۰۰ روز از اول آبان قرار دارد. همچنین جشن سده، پیش از ۲۵ روز از جشن اسپندگان است.

این اندازه‌ها و فاصله‌های تعریف شده در نوشته‌ها و ریشه‌نامه‌های کهن ایرانی، تنها با گاه‌شماری ایرانی با ماه‌های ۳۱ روزه (مبدأ هجری خورشیدی کنونی) که بزرگترین دستاورد دانش گاه‌شماری در جهان است، همسان است؛ ولی با کتابچه‌ای نوساخته که در چند سال گذشته در ایران با نام سالنمای دینی زرتشتیان چاپ می‌شود، هماهنگی ندارد. چرا که در این کتابچه، فاصله ۱۰۰ روزه از اول آبان تا جشن سده به ۱۰۶ روز، فاصله ۴۰ روزه شب چله (یلدا) تا جشن سده به ۴۶ روز، و فاصله ۲۵ روزه جشن سده تا سپندارمذگان (اسپندگان) به ۱۹ روز رسیده‌است که این فاصله‌ها با هیچکدام از اسناد و منابع و تاریخ‌نامه‌های ایرانی هماهنگی ندارد.

این‌ها نمونه‌هایی از آشفتگی‌هایی است که منتشرکنندگان این کتابچه در ذهن نوجویان ایجاد کرده و نه تنها نظام قانونمند گاه‌شماری ایرانی را مخدوش کرده‌اند، بلکه اختلال‌هایی نیز در تقویم سنتی یزدگردی زرتشتی که در میان بسیاری از زرتشتیان ایران و عموم زرتشتیان هند و جهان رواج دارد، به وجود آورده‌اند.

قدمت ۲۰ ساله این تقویم، دستکاری‌های فراوان در گاه‌شماری ایرانی و زرتشتی نبود هیچگونه سامانه کبیسه‌گیری و تعریف مشخص از طول سال، مبدأ سالشماری ساختگی و نیز اختلاف‌های فراوان با دیگر زرتشتیان جهان باعث شده که زرتشتیان نیز چنین دستکاری‌هایی در قواعد سنتی و دینی را نادرست شمارند.

از این رو، زمان درست شب یلدا برابر با شامگاه ۳۰ آذر، جشن سده در ۱۰ بهمن و جشن سپندارمذگان (اسپندگان) در ۵ اسفند است
آیین ها و دیگر نام ها:این جشن را با نام‌های جشن برزیگران هم نامیده‌اند.در روز اسپندگان چند جشن با مناسکی به‌خصوص برگزار می‌شده‌است. نخستین آنان جشن مردگیران یا جشن مژدگیران بود که ویژه زنان بود. در این روز مردان برای زنان هدیه می‌خریدند و از آنان قدردانی می‌کردند. امروزه نیز بیشترین جنبهٔ مورد تأکید در اسپندگان قدردانی از زنان است. در زمان گذشته -چنانکه ابوریحان روایت کرده‌است- عوام کارهای دیگری هم می‌کردند چون آیین‌های جادویی برای دورکردن خرفستران. اما ابوریحان این آیین‌ها را تازه و نااصیل خوانده‌است.

منبع: ویکی پدیا

نظر تعدادي از استادان ايران‌شناس در باره زمان درست جشن اسفندگان

استاد دکتر جلال خالق مطلق مي‌نويسد:
 
ابوريحان بيروني در کتاب آثارالباقيه که در سال 391 هجري تأليف کرده است، آنجا که درباره ي جشن هاي ايراني سخن مي گويد، از جشني نام مي برد که در روز اسفندارمذ در ماه اسفندارمذ، يعني در پنجم اسفند برگزار مي شد.
در ايران کهن، يک جشن بهاري زنان بوده که در آن روز زنان از آزادي بيشتري برخوردار بودند و بويژه دختران «دم بخت» به همسرگزيني تشويق مي شدند و از اين رو اين جشن را «مردگيران» مي ناميدند.
سپس تر با نفوذ بيشتر مذهب اين جشن نخست تغيير ماهيت داده و جشن زنان شوهردار شده و اين دسته زنان در آن روز از شوهران خود به پاس يکسال پارسايي و خانه داري و شوهردوستي هديه مي گرفتند، تا اينکه همين نيز رفته رفته فراموش شده است.
روز اين جشن پنجم اسفند بود. پر بيراه نيست اگر بانوان روشنفکر ايراني دست کم، کنگره ها و جلسات ويژه ي مسايل زنان را در اين روز برگزار کنند تا ياد آن جشن دوباره زنده گردد.

منبع: جشن مردگيران در سايت ادبي نوف


استاد دکتر رضا مرادي غياث آبادي در پاسخ پرسشي نوشته است:
 
جشن اسفندگان يا سپندارمذگان برابر است با پنجمين روز از ماه اسفند در همه گاهشماري‌هاي ايراني. در باره وجود دوگانگي‌ها بايد گفت که جشن‌ها و فاصله‌هاي ميان آنها در متون کهن ايراني داراي تعريف و اندازه‌هاي مشخصي است که به مانند دانه‌هاي يک زنجير در پيوستگي کامل با يکديگر هستند. تغيير جاي يکي از آنها، موجب گسست کل اين رشته خواهد شد.
چنانکه در منابع ايراني آمده است، جشن سده پس از 40 روز از شب يلدا يا چله، و پس از 100 روز از اول آبان قرار دارد. همچنين جشن سده، پيش از 25 روز از جشن اسفندگان است.
اين اندازه‌ها و فاصله‌هاي تعريف شده در متون و منابع کهن ايراني، تنها با گاهشماري ايراني با ماه‌هاي سي و يک روزه (مبدأ هجري خورشيدي فعلي) که بزرگترين دستاورد دانش گاهشماري در جهان است، مطابق است؛ ولي با کتابچه‌اي نوساخته که در چند سال اخير در ايران با نام سالنماي ديني زرتشتيان چاپ مي‌شود، مطابقت پيدا نمي‌کند. چرا که در اين کتابچه، فاصله 100 روزه از اول آبان تا جشن سده به 106 روز، فاصله 40 روزه شب يلدا تا جشن سده به 46 روز، و فاصله 25 روزه جشن سده تا اسفندگان به 19 روز رسيده است. اين فاصله‌ها با هيچکدام از اسناد و منابع و تاريخ‌نامه‌هاي ايراني هماهنگي ندارد.
از اين رو، زمان درست شب يلدا برابر با شامگاه 30 آذر، جشن سده در 10 بهمن و جشن اسفندگان در 5 اسفند است.

منبع: سخني در باره زمان جشن اسفندگان در سايت شخصي



سوالات و نظرات

مهربانو احمدي: با سلام.مطلب فوق العاده بود.بسيار به من انگيزه داد كه براي حفظ اين جشن ها و احترام به روحيه شاد اجداد ايرانيم (البته اگر ايراني ناب باشم چون شجره نامه ام را تا جايي ميدانم و نه بيشتر) تلاش كنم حداقل در حريم خانواده و دوستانم.من همين الان ميرم دنبال سرچ بقيه جشن ها ولي پيشنهاد ميكنم شما هم مابقي اين آيين ها رو در سايت قرار بديد تا كامل و جامع بشه.با سپاس فراوان.بانوی آشپزخانه: با سلام و تشکر از شما . متاسفانه بسیاری از آداب و رسوم خوب و زیبای ما ایرانیان بنا به دلایلی فراموش شده اند. پس هر ایرانی در حفظ و نگهداری فرهنگ کشورش مسئول است. ما هم این روز زیبا را که از نیاکانمان به یادگار مانده است را با هم جشن می گیریم .
موفق و موید باشید.
مائده: ضمن تشکر بخاطر مطالب خوب وارزشمندتون امیدوارم روز ی برسه که همه ایرانی ها با فرهنگ غنی واصیلشون اشتی کنند و ان راجایگزین بقیه جشنهای غیر ایرانی بکنند
فاطمه دستجردی: باسلام وخسته نباشید متن بسیار جالبی بود من دبیر هستم و تمامی مطالب شما را حتما در کلاس بازگو خواهم کرد تا سنت های فراموش شده را یاداوری کنم
تسنيم: سلام
مطلب جالبي بود استفاده كردم
بانوی آشپزخانه: سلام متشکرم موفق باشید
مرادی: با سلام و احترام مطالب بسیار جالبی را انتخاب نمودید.با تشکرفراوان از شما بانوی بزرگواربانوی آشپزخانه: با سلام متشکرم شاد باشید
سارا تختی: بسیار مقاله جالبی بود و از مطالعه آن لذت بردمبانوی آشپزخانه: متشکرم شاد و سلامت باشید
شاپرک: س. من چند سال پیش یه جتیی خوندم ک روز اسپندارمذگان یه آش پخته میشه
اگر درست باشه، خیلی دوست دارم اسم اون آش یا غذا و طرز تهیه اونو بدونم
مرسی.
شما می توانید سوالات و نظرات خود را در رابطه با مقاله بالا با مدیر سایت مطرح کنید. لطفا اطلاعات تماس را کامل کنید تا بتوان با شما تماس گرفت.
نام شما:  *
پست الکترونیک:
وب سایت یا وبلاگ:
متن:  *
 
  تبلیغات
این سایت درستاد ساماندهی پایگاههای اینترنتی وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی به ثبت رسیده است. هر گونه استفاده  از مطالب و تصاویر سایت،  بدون اجازه و ذکر منبع کاری غیراخلاقی   و پیگرد قانونی دارد. لطفا جهت ذکر منبع از نام لاتین cookery.ir استفاده شود.

لطفا جهت وارد شدن به گالری سفارشات سایت کلیک کنید



*سفارش انواع دسر و سالاد کوکری*



مبلمان اداری آدینا

ارائه دهنده مبلمان اداری مدرن و کلاسیک
  09123485491 و 02144620086



دکتر مهناز فتحی

متخصص دندانپزشکی کودکان و نوجوانان

اردتدنسی پیشگیری دندانپزشکی کودکان مضطرب و کم سن

با یا بدون بیهوشی عمومی تلفن مطب: 44 24 24 44


لذت آشپزی



عکسهای ارسالی کاربران


تاریخچه کیک

نکات مهم و مفید در پخت کیک

کاربرد ژلاتین

مقیاس اندازه گیری مواد



گالری - نقشه سایت - معرفی سایت - ثبت نام در سایت - تماس با مدیر - پیشنهادات - پیوندها - تبلیغات در سایت - پذیرش سفارش
ورود اعضاء
RSS version 2 Standard Structure www.2del.com Designer Team Cichlid Control Panel Powered
کليه حقوق اين سايت متعلق مدیر وب سایت می باشد و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
طراح: روزبهان یوسفی